Vijesti

Organizacioni odbor Svetosavske akademije u Srpcu utvrdio je konačan program ove tradicionalne manifestacije koja će biti održana u ponedjeljak, 26. januara, u Hramu Vaskrsenja Hristovog, sa početkom u 18 časova.

Prethodno će, sa početkom u 17 časova, biti služeno večernje bogosluženje, nakon čega slijedi svečana akademija posvećena liku i djelu prvog srpskog arhiepiskopa, svetitelja i prosvjetitelja Svetog Save.

Svetosavska akademija se četvrtu godinu zaredom organizuje u novom hramu, a kako je istakao predsjednik organizacionog odbora, protojerej Željko Sarić, pripremljen je bogat i kvalitetan program.

U umjetničkom dijelu programa nastupiće polaznici Dječijeg vrtića „Naša radost“, koji će izvesti Himnu Svetom Savi i recital. Pjesmama, igrokazima i recitalima predstaviće se i učenici osnovnih škola iz Srpca (Marija Stojić), Razboja (Luka Lukić i Sara Sorajić), Sitneša (Đorđe Mitrić, Jana Vujić, Olja Đukić, Jelena Vujanović i Ana Ilić), kao i učenici Centra srednjih škola „Petar Kočić“ (Nikolina Mrđa, Dunja Malbašić i Ognjen Miljević).

Muzički dio programa upotpuniće polaznici Muzičke škole „Vlado Milošević“ iz Banjaluke, koja djeluje pri Centru za kulturu i sport u Srpcu, a koji će se predstaviti izvedbama na klaviru i violini.

Svetosavsku besjedu održaće jeromonah Ilarion iz manastira Osovica.

Na akademiji će biti dodijeljene i Svetosavske nagrade uspješnim učenicima osnovnih i srednjih škola i studentima. Novina od ove godine je da će, umjesto dosadašnje tri, nagrade dobiti ukupno šest đaka i studenata.

Kako je pojasnio protojerej Željko Sarić, Crkveni odbor srbačke parohije donio je odluku da finansira novčane nagrade za dodatna tri učenika, tako da će biti nagrađena po dva učenika osnovnih i srednjih škola, te dva studenta ili postdiplomca. Novčane nagrade iznose 300 KM za osnovnu i srednju školu, te 500 KM za studente.

Takođe, Organizacioni odbor donio je odluku da se od ove godine uvede i Svetosavska nagrada za jednog prosvjetnog radnika i jednog vaspitača Dječijeg vrtića „Naša radost“ iz Srpca, što bi trebalo da postane praksa i u narednim godinama.

Tokom trajanja akademije biće izloženi i odabrani radovi sa ranijih saziva Likovno-ekološke kolonije „Bardača–Srbac“ sa svetosavskom i duhovnom tematikom.

“Pozivam građane da se u što većem broju odazovu i da zajedno obilježimo Svetog Savu, njegovu misiju i značaj za srpski narod”, rekao je protojerej Sarić.

Svetosavske svečanosti biće nastavljene u utorak, 27. januara, u svim školama na području opštine Srbac, koje Svetog Savu obilježavaju kao krsnu slavu, uz prigodne školske priredbe i vjerske obrede sa lomljenjem slavskog kolača.

U radu druge sjednice organizacionog odbora učestvovali su i načelnik opštine Mlađan Dragosavljević i predsjednik Skupštine opštine Dejan Dević.

Na osnovu Zaključka Vlade Republike Srpske, kojim je 14. januar 2026. godine proglašen kao neradni dan, Lovački savez obavještava korisnike sportsko-rekreacionih lovišta u Republici Sprskoj da se tog dana može vršiti sportsko-rekreacioni lov.

Savez podsjeća da je Zakonom o lovstvu propisano da se sportsko-rekreacioni lov može vršiti u dozvoljeno vrijeme lova u dane vikenda i u dane vjerskih i republičkih praznika, a koji su u skladu sa propisom kojim se uređuju državni i drugi praznici u Republici Srpskoj proglašeni kao neradni dani.

Savez i dalje daje preporuku da se lovne aktivnosti u prilagode vremenskim uslovima u lovištima.

Načelnik opštine Srbac Mlađan Dragosavljević organizovao je prijem za predstavnike vjerskih zajednica sa područja opštine, kojem su prisustvovali i zamjenik načelnika Vladimir Gužvić te predsjednik Skupštine opštine Dejan Dević.

Prijemu su prisustvovali: arhimandrit Teofil, iguman manastira Osovica, sveštenici srbačke parohije protojerej Željko Sarić, protojerej Mile Drinić, protonamjesnik Aleksandar Kusturić i protonamjesnik Slaviša Topić, zatim sveštenik Nenad Đurić iz lepeničkje parohije, sveštenik Mario Topalović iz kukuljske parohije, dr teologije sveštenik Živko Ilić iz parohije Nožičko, glavni imam Medžlisa Islamske zajednice Kobaš, efendija Edvin Brnjak, kao i protojerej Ukrajinske grkokatoličke crkve Petar Sitnik.

Načelnik opštine Mlađan Dragosavljević pohvalio je dobru saradnju i međusobno uvažavanje između Opštine Srbac i vjerskih zajednica.

„Posebno mi je drago što su se na današnji prijem odazvali predstavnici različitih konfesija i nadam se da ćemo u predstojećoj godini svi zajedno raditi na podizanju moralnih vrijednosti, promovisanju tolerancije i međusobnog uvažavanja. Vaša uloga u funkcionisanju lokalne zajednice je veoma značajna i važno je da zajedno radimo na solidarnosti i razumijevanju“, rekao je Dragosavljević.

Protojerej Željko Sarić istakao je da je riječ o lijepoj tradiciji koja traje dugi niz godina, te da se tokom godine predstavnici crkve i lokalne vlasti često susreću.

„Funkcionalno izvršavamo obaveze prema višim crkvenim vlastima, ali i prema državi. Gradimo i radimo koliko možemo, u skladu sa finansijskim sredstvima. Narod pomaže crkvu u skladu sa svojim mogućnostima. Većinu potreba kada su u pitanju hramovi smo podmirili, a sada je težište na izgradnji crkveno-narodnih sala, kako bismo nakon bogosluženja imali prostor za razgovor i druženje sa vjernicima“, rekao je Sarić, osvrnuvši se i na izražen demografski problem.

Prema njegovim riječima, na području opštine Srbac tokom protekle godine zabilježeno je oko 120 rođenih, dok je broj sahrana bio oko 250, što predstavlja ozbiljan izazov.

„Trudimo se da kroz propovijedi i razgovore ohrabrimo ljude. Imamo i primjere onih koji su otišli, ali su se vratili, jer realnost često nije onakva kakvu su očekivali“, dodao je Sarić.

Arhimandrit Teofil, nastojatelj manastira Osovica, rekao je da se život u manastiru odvija ustaljenim tokom, sa posebnim akcentom na bogosluženja.

„Nemamo većih građevinskih radova, ali privodimo kraju proširenje životnog prostora. Posjećenost manastira je i dalje veoma dobra, a dolaze vjernici iz brojnih opština i gradova, Gradiške, Laktaša, Banjaluke, Prnjavora, Dervente, Broda i Brčkog, ali i rimokatolici, pa čak i svećenici“, rekao je arhimandrit Teofil.

On je istakao da je jedan od prioriteta u narednom periodu rješavanje pitanja vodosnabdijevanja, grijanja i održavanja puta Lepenica–Osovica.

Glavni imam Medžlisa Islamske zajednice Kobaš, efendija Edvin Brnjak, izrazio je zadovoljstvo što je pozvan na prijem, ističući da je na službi u Kobašu četiri mjeseca.

„Drago mi je što smo se okupili i što postoji spremnost za saradnju. Predstoji nam ramazan, a volio bih da veze među vjerskim zajednicama budu još prisnije. Ramazan nije samo za muslimane, već nosi univerzalne poruke. Trebamo raditi na suživotu, pomoći jedni drugima i zajedno učestvovati u projektima“, rekao je Brnjak.

On je naveo da Medžlis ima određenih infrastrukturnih problema, posebno sa grijanjem džamije, te da bi željeli realizovati projekat toplotne pumpe.

„Vrata Medžlisa su uvijek otvorena. Volio bih da se češće obilazimo, razgovaramo i gradimo još bolje odnose“, zaključio je Brnjak.

Prijem je protekao u duhu međusobnog poštovanja, dijaloga i zajedničke posvećenosti jačanju saradnje između lokalne zajednice i vjerskih institucija.

Mještani Prijebljega i ove godine obilježili su novogodišnje i božićne praznike nizom aktivnosti pod sloganom “Dani darivanja i druženja”.

Predsjednik Savjeta ove mjesne zajednice, Branko Jeftić, istakao je da je 1. januara podijeljeno 130 poklon paketića za svu djecu, kada je organizovana i vožnja kočijama.

Dodao je da je 4. januara održan turnir u beli za mještane Prijebljega.

“Na Badnji dan smo organizovali tradicionalnu vožnju badnjaka kroz selo, kao i pijukanje za mališane”, naveo je Jeftić.

Poručio je da za mještane Prijebljega darivanje za praznike nije samo običaj, već izraz ljubavi i pažnje prema porodici i prijateljima.

Povodom 34. rođendana Republike Srpske i Dana boraca Odbrambeno-otadžbinskog rata, načelnik opštine Mlađan Dragosavljević i predsjednik Skupštine opštine Dejan Dević uputili su srdačne čestitke svim građanima naše opštine i Republike Srpske, sa željom da ovaj značajan datum obilježimo u miru, dostojanstvu i zajedništvu.
U čestitki se kaže:
“Republika Srpska je nastala kao izraz jasne i slobodne volje srpskog naroda da sačuva svoje pravo na život, identitet i opstanak na vjekovnim ognjištima. Od samog nastanka do danas, prolazila je kroz brojne izazove, ali je uvijek nalazila snagu da istraje i očuva stabilnost, mir i institucionalnu odgovornost.
Najteži i najsudbonosniji period u istoriji Republike Srpske bio je Odbrambeno-otadžbinski rat, u kojem je odbranjeno pravo na postojanje. U temelje Republike ugrađeni su životi najhrabrijih sinova našeg naroda, čiju žrtvu nikada ne smijemo zaboraviti.
Zato je zajedničko obilježavanje Dana Republike Srpske i Dana boraca trajna obaveza da njegujemo kulturu sjećanja i iskažemo zahvalnost onima koji su stali u odbranu svog naroda onda kada je to bilo najpotrebnije.
Imena naših poginulih boraca, uklesana na spomen-obilježjima, trajni su podsjetnik da je sloboda stečena borbom, te da je naša dužnost da je čuvamo jedinstvom, odgovornošću i istinom.
I nakon potpisivanja Dejtonskog mirovnog sporazuma, Republika Srpska se suočavala sa brojnim pritiscima i pokušajima umanjenja njenih ustavnih nadležnosti. Ipak, nikada nije birala put sukoba, već put dijaloga, političke zrelosti i očuvanja mira.
Upravo takav pristup omogućio je da Republika Srpska danas ima jasan i prepoznatljiv glas, zasnovan na međunarodno potvrđenom statusu i legitimitetu koji proizilazi iz volje njenog naroda.
Slogan „Živjeće ognjište“ snažno podsjeća da Republika Srpska nije samo politički okvir, već živi prostor u kojem se čuvaju porodica, tradicija, identitet i nada u budućnost novih generacija.
Sa vremenske distance od 34 godine, sve je jasnije da je stvaranje Republike Srpske bilo istorijska nužnost i jedini mogući odgovor na okolnosti u kojima se srpski narod našao početkom devedesetih godina.
Danas, Republika Srpska ostaje trajna garancija očuvanja kolektivnih i pojedinačnih prava srpskog naroda unutar BiH, ali i prostor u kojem ima mjesta za mir, saradnju i suživot sa drugim narodima.
Naša zajednička obaveza je da nastavimo graditi društvo zasnovano na stabilnosti, pravdi i razvoju, vodeći računa da Republika Srpska iz dana u dan bude jača, uređenija i uspješnija.
Sa ponosom, poštovanjem i zahvalnošću, čestitamo Dan Republike Srpske i Dan boraca Odbrambeno-otadžbinskog rata, u uvjerenju da ćemo, čuvajući mir i slobodu, sačuvati i budućnost našeg naroda”, stoji u zajedničkoj čestitki.

U sklopu božićnih praznika, mjesna zajednica Bardača organizovala je proglašenje pobjednika likovnog konkursa “Moji praznici u Bardači” na kojem su pravo učešća imali mališani koji vode porijeklo iz ovog sela.

Likovno takmičenje bilo je podijeljeno u četiri kategorije i to: uzrast od 2 do 5, od 5 do 7, od 7 do 10 i od 10 do 13 godina.

U prvoj i najmlađoj kategoriji prvo mjesto zauzela je Una Maksimović, u drugoj Bojana Bosančić, u trećoj Nada Berendika, a u četvrtoj Mia Lepa Sarić.

Sponzor nagrada bila je Opština Srbac, koja je podžala konkurs kroz program Kulturno-sportskih manifestacija, a proglašenje pobjednika i uručivanje nagrada je upriličeno na Badnji dan u Društvenom domu Bardača.

Organizatori se zahvaljuju svim učesnicima sa nadom da će sljedeće godine učešće uzeti još više djece.

U organizaciji Opštinske uprave Srbac i Odbora za obilježavanje značajnih datuma i jubileja, danas je u Srpcu obilježen Dan Republike Srpske – 9. januar.

Centralni događaj održan je na zajedničkom spomen-obilježju borcima poginulim u Odbrambeno-otadžbinskom i Narodnooslobodilačkom ratu, gdje je parastos održao protonamjesnik Aleksandar Kusturić.

Cvijeće su na spomen obilježje položile brojne delegacije, među kojima su bile porodice poginulih boraca, Opština Srbac, Odbor za njegovanje tradicija oslobodilačkih ratova na području opštine Srbac, Boračka organizacija opštine Srbac, Opštinska organizacija porodica zarobljenih i poginulih boraca i nestalih civila RS, Udruženje ratnih vojnih invalida, Policijska stanica Srbac, Udruženje SUBNOR, Savez logoraša Republike Srpske, učenici učesnici marša “Stazom egzodusa” od Tumara do Stoga, te ostale delegacije.

Potom je u Domu kulture “Uglješa Kojadinović” organizovan prigodan koktel, gdje se prisutnima obratio načelnik opštine Mlađan Dragosavljević, čestitavši sugrađanima 34. rođendan Republike Srpske sa željom da njegujemo zajedništvo, čuvamo i razvijamo naš entitet.

“Sve vrijeme Republika Srpska je bila izložena mnogobrojnim izazovima i pritiscima, a najveći je bila obrana i potvrda njenog postojanja kroz Odbrambeno-otadžbinski rat. U periodu potpisivanja Dejetonskog sporazuma, stalno smo bili izloženi pritiscima i uslovljavanjima, čija kulminacija je bila u toku prošle godine, a znamo svi za dešavanja koja su se dogodila. Uspjeli smo iz toga svega izaći sa još većim kredibilitetom i potvrdom o međunarodnom statusu Republike Srpske. Svi izazovi i pritisci kroz koje smo prošli, potvrđuju da je Republika Srpska ustavna tvorevina koja je odlučna da njeguje i brani mir i stabilnost, te da stvara preduslove za njen napredak i razvoj”, poručio je Dragosavljević.

Naglasio je da tradicionalno okupljanje na Centralnom spomen-obilježju predstavlja njegovanje tradicije sjećanja i potvrdu vječne zahvalnosti prema našim junacima, čija su imena uklesana na spomeniku.

“Slogan “Živjeće ognjište” ima zaista jaku simboliku. Nije to samo vezano za našu tradiciju, to je poruka koja se odnosi na budućnost, na ono što je nama bitno – da vječno živi ognjište i sa njim naša Republika Srpska”, istakao je Dragosavljević.

Nakon obraćanja, podijeljene su zahvalnice učenicima osnovnih škola sa područja opštine Srbac i Centra srednjih škola “Petar Kočić” koji su ove godine učestvovali u maršu “Stazom egzodusa” od Tumara do Stoga.

Zahvalnice su dobili: Darko Popović, Pavle Stanojević, Bojan Nježić, Nikola Malešević, Branislava Junuzović, Dejan Jovanović, Andrea Grabovac, Jana Vujić, Damjan Brković, Aleksandra Peulić, Savo Šikarac, Tara Stanojević, Miljana Stanojević, Bojana Nježić, Sara Mitrić, Marko Malešević, Mladen Jovičić, Manuela Dabić, Marko Vučenović, Siniša Vujić i Maja Arivuk.

Pravoslavna crkva Preobraženja Gospodnjeg u Razboju kod Srpca, gdje je mitropolit crnogorski Joanikije, 1945. godine, služio posljednju liturgiju za članove Jugoslovenske vojske u otadžbini, koji su izginuli u borbi sa ustašama u Lijevče polju, predstavlja jedinstven duhovni spomenik u cijelom kraju.

Podignuta je na lijepom i vrlo ravnom mjestu, pored bistre i valovite reke Vrbas, kako je to 1892. godine pisao bosanskohercegovački “Istočnik”, u članku “Iz parohije staparske.” Takođe se navodi da zemljište na kome su 21. maja 1891. godine osvećeni temelji, ima u prostoru dva dana oranja, od koga je polovina opredjeljena za groblje.

“Svu tu zemlju, poklonio je crkvenoj opštini spahija sela Stapara Arif aga Gušić iz Banjaluke,” piše “Istočnik” u istom članku. Srbi su bili veoma predani na izgradnji crkve i već naredne, 1892. godine, 12. jula, na Petrovdan osvećen je krst. Učinio je to prota Simo Bjelajac iz Gradiške, koji je određen za nadzornika radova.

On je pri tom izrekao besjedu:

„Radujte se, dakle blagočestivi hrišćani, jer doista uskrsnu slava Boga našega i ovdje danas, među vama. Ono što nekoliko vijekova željno izgledaše i očekivaše naši preci, na svima tako reći krajevima našeg milog otečestva ponosne Bosne, mi njihovo sretnije potomstvo, počeli smo danas, eto, to doživljavati i po selima”.

Ovaj sveti krst, kazao je dalje Bjelajac, sada osvećen ovdje, koji će se u visini od danas blistati nad glavama i kućama našim, kazivaće svakome da se misli i srca seljaka ovoga sela i parohije, kao tamjan uzvišavaju sa zemlje na nebo. Potomci vaši pripovijedaće o vama kao o svojim precima koji su bili dobri, pravi i blagočestivi hrišćani, pravi Srbi i vrsni težaci, što će im svedočiti i ovaj skromno podignuti hram.

Dan osvećenja hrama, o čemu se, u to vrijeme uveliko pričalo i pisalo, uslijedio je 6. septembra 1892. godine. O tom događaju, pisale su “Vrbaske novine”, u članku kojim je iskazana sva ljubav ljevčana prema svojoj crkvi.

“Kada granu žarko od istoka sunce, i obasja vaseljenu svojim toplim zracima najveličanstvenije, zabruja milozvučno zvono sa bijelog i visokog tornja, zagrmiše prangije i nadaleko razglasiše da nastaje svečani dan. Svijet je još neprestano dolazio, i ako je već cio prostor oko crkve bio pun. Kako težaci, tako isto i varošani iz više mjesta, pohitaše da se srcem i dušom pridruže bratskoj svečanosti…

Oko osam sahata, pošao je g. mitropolit (dabrobosanski Đorđe Nikolajević op.a) od svog stana u crkvu, a pred njim išla su djeca iz gradiške škole, obučena u stihare, (dio dugačke pravoslavne odežde od bijelog i šarenog materijala) noseći čirake (stalak za svijeću) i ripide (ceremonijalni bogoslužeći rekvizit). Za djecom išli su šest sveštenika i đakon, svi obučeni u crkvena odjejanija (mantija). Iza ovih koračao je tiho i sporo starac mitropolit, a pozadi njemu sljedovalo je šesnaest sveštenika i silni narod, i tako dopratiše ga do u crkvu, uz gruvanje prangija, zvonjenje zvona i pjevanje tropara Preobrazilsja.

Najprije je obavljen čin osveštavanja crkve, pa onda arhijerejska služba, na kojoj je proizveden iskušenik manastira Gomionice Petar Ivančević, za jerođakona, a Gavro Stojnić jeromonah, za igumana istog manastira.“

Ipak, sreća zbog crkve i crkvenih zvona nije potrajala dugo jer su austrijske vlasti 1917. godine, odnijele dva zvona, da od njih salijevaju metke. Poslije Prvog svjetskog rata, nekoliko savjesnijih domaćica, navodi se u crkvenim knjigama, poradilo je da razbojska lijepa crkva dobije zvona, samo sada ne dva nego tri.

Vrijedne domaćice dale su se na posao koji je 1936. godine krunisan uspjehom, jer su 6. decembra, osvećena tri zvona. Osvećenje je predvodio arhijerejski namjesnik i narodni poslanik prota Dušan Subotić u prisustvu preko pet hiljada vjernika. Pjevalo je Srpsko pjevačko društvo “Branko“ iz Bosanske Gradiške, sa predsjednikom Dobricom Miletićem. Poslije osvećenja održan je narodni ručak na kome je prota Dušan Subotić govorio o značaju zvona u srpskoj crkvi i prvu zdravicu uputio Njegovom Veličanstvu, mladom Kralju Petru drugom, navodi se u tekstu “Velika narodna svečanost u Razboju” u “Vrbaskim novinama” od 9. decembra 1936. godine. Mesni paroh Ruvim Bubnjević zahvalio je na trudu vrijednim domaćicama, nakon čega je nastalo narodno veselje, do kasno u noć.

U porti hrama, koji čami u osami, često plavljen od Vrbasa, i napušten, sahranjen je narodni junak Vidak Novković i glumac Uglješa Kojadinović, na čijoj mermernoj ploči, njegovim rukopisom, piše: “Umoran od dodira, od ustiju, umoran od čovjeka, krenuh svom udesu, svojoj krhotini.“

Spomen Jovanu Balabanu

O težnji stanovnika Razboja da podignu hram i sada svjedoči spomenik Jovanu Balabanu, na kojem, osim godine smrti (1902.) piše: „Bivši i vrijedni težak u selu Razboju, i kako vrli patriota Srbin, težio je prosvjetnom cilju i pridari svetom hramu i crkvi razbojskoj zvono od 518 forinti, nek mu je od svetog naroda i hrama vječna slava i hvala. U 83. godini ovozemnog života, kao mučenik, preseli u vječni život, utopivši se u rijeci Vrbasu 19. aprila.“

Izvor i fotografije: politika.rs / Milan Pilipović

KP “Komunalac“ a.d. Srbac obavještava građane opštine Srbac da se svakodnevno vrši odvoz komunalnog otpada u skladu sa mogućnostima na terenu, te zamoljavaju građane da imaju razumjevanja ukoliko dođe do poteškoća u odvozu otpada zbog nepovoljnih vremenskih prilika.