Vijesti

U sklopu božićnih praznika, mjesna zajednica Bardača organizovala je proglašenje pobjednika likovnog konkursa “Moji praznici u Bardači” na kojem su pravo učešća imali mališani koji vode porijeklo iz ovog sela.

Likovno takmičenje bilo je podijeljeno u četiri kategorije i to: uzrast od 2 do 5, od 5 do 7, od 7 do 10 i od 10 do 13 godina.

U prvoj i najmlađoj kategoriji prvo mjesto zauzela je Una Maksimović, u drugoj Bojana Bosančić, u trećoj Nada Berendika, a u četvrtoj Mia Lepa Sarić.

Sponzor nagrada bila je Opština Srbac, koja je podžala konkurs kroz program Kulturno-sportskih manifestacija, a proglašenje pobjednika i uručivanje nagrada je upriličeno na Badnji dan u Društvenom domu Bardača.

Organizatori se zahvaljuju svim učesnicima sa nadom da će sljedeće godine učešće uzeti još više djece.

U organizaciji Opštinske uprave Srbac i Odbora za obilježavanje značajnih datuma i jubileja, danas je u Srpcu obilježen Dan Republike Srpske – 9. januar.

Centralni događaj održan je na zajedničkom spomen-obilježju borcima poginulim u Odbrambeno-otadžbinskom i Narodnooslobodilačkom ratu, gdje je parastos održao protonamjesnik Aleksandar Kusturić.

Cvijeće su na spomen obilježje položile brojne delegacije, među kojima su bile porodice poginulih boraca, Opština Srbac, Odbor za njegovanje tradicija oslobodilačkih ratova na području opštine Srbac, Boračka organizacija opštine Srbac, Opštinska organizacija porodica zarobljenih i poginulih boraca i nestalih civila RS, Udruženje ratnih vojnih invalida, Policijska stanica Srbac, Udruženje SUBNOR, Savez logoraša Republike Srpske, učenici učesnici marša “Stazom egzodusa” od Tumara do Stoga, te ostale delegacije.

Potom je u Domu kulture “Uglješa Kojadinović” organizovan prigodan koktel, gdje se prisutnima obratio načelnik opštine Mlađan Dragosavljević, čestitavši sugrađanima 34. rođendan Republike Srpske sa željom da njegujemo zajedništvo, čuvamo i razvijamo naš entitet.

“Sve vrijeme Republika Srpska je bila izložena mnogobrojnim izazovima i pritiscima, a najveći je bila obrana i potvrda njenog postojanja kroz Odbrambeno-otadžbinski rat. U periodu potpisivanja Dejetonskog sporazuma, stalno smo bili izloženi pritiscima i uslovljavanjima, čija kulminacija je bila u toku prošle godine, a znamo svi za dešavanja koja su se dogodila. Uspjeli smo iz toga svega izaći sa još većim kredibilitetom i potvrdom o međunarodnom statusu Republike Srpske. Svi izazovi i pritisci kroz koje smo prošli, potvrđuju da je Republika Srpska ustavna tvorevina koja je odlučna da njeguje i brani mir i stabilnost, te da stvara preduslove za njen napredak i razvoj”, poručio je Dragosavljević.

Naglasio je da tradicionalno okupljanje na Centralnom spomen-obilježju predstavlja njegovanje tradicije sjećanja i potvrdu vječne zahvalnosti prema našim junacima, čija su imena uklesana na spomeniku.

“Slogan “Živjeće ognjište” ima zaista jaku simboliku. Nije to samo vezano za našu tradiciju, to je poruka koja se odnosi na budućnost, na ono što je nama bitno – da vječno živi ognjište i sa njim naša Republika Srpska”, istakao je Dragosavljević.

Nakon obraćanja, podijeljene su zahvalnice učenicima osnovnih škola sa područja opštine Srbac i Centra srednjih škola “Petar Kočić” koji su ove godine učestvovali u maršu “Stazom egzodusa” od Tumara do Stoga.

Zahvalnice su dobili: Darko Popović, Pavle Stanojević, Bojan Nježić, Nikola Malešević, Branislava Junuzović, Dejan Jovanović, Andrea Grabovac, Jana Vujić, Damjan Brković, Aleksandra Peulić, Savo Šikarac, Tara Stanojević, Miljana Stanojević, Bojana Nježić, Sara Mitrić, Marko Malešević, Mladen Jovičić, Manuela Dabić, Marko Vučenović, Siniša Vujić i Maja Arivuk.

Pravoslavna crkva Preobraženja Gospodnjeg u Razboju kod Srpca, gdje je mitropolit crnogorski Joanikije, 1945. godine, služio posljednju liturgiju za članove Jugoslovenske vojske u otadžbini, koji su izginuli u borbi sa ustašama u Lijevče polju, predstavlja jedinstven duhovni spomenik u cijelom kraju.

Podignuta je na lijepom i vrlo ravnom mjestu, pored bistre i valovite reke Vrbas, kako je to 1892. godine pisao bosanskohercegovački “Istočnik”, u članku “Iz parohije staparske.” Takođe se navodi da zemljište na kome su 21. maja 1891. godine osvećeni temelji, ima u prostoru dva dana oranja, od koga je polovina opredjeljena za groblje.

“Svu tu zemlju, poklonio je crkvenoj opštini spahija sela Stapara Arif aga Gušić iz Banjaluke,” piše “Istočnik” u istom članku. Srbi su bili veoma predani na izgradnji crkve i već naredne, 1892. godine, 12. jula, na Petrovdan osvećen je krst. Učinio je to prota Simo Bjelajac iz Gradiške, koji je određen za nadzornika radova.

On je pri tom izrekao besjedu:

„Radujte se, dakle blagočestivi hrišćani, jer doista uskrsnu slava Boga našega i ovdje danas, među vama. Ono što nekoliko vijekova željno izgledaše i očekivaše naši preci, na svima tako reći krajevima našeg milog otečestva ponosne Bosne, mi njihovo sretnije potomstvo, počeli smo danas, eto, to doživljavati i po selima”.

Ovaj sveti krst, kazao je dalje Bjelajac, sada osvećen ovdje, koji će se u visini od danas blistati nad glavama i kućama našim, kazivaće svakome da se misli i srca seljaka ovoga sela i parohije, kao tamjan uzvišavaju sa zemlje na nebo. Potomci vaši pripovijedaće o vama kao o svojim precima koji su bili dobri, pravi i blagočestivi hrišćani, pravi Srbi i vrsni težaci, što će im svedočiti i ovaj skromno podignuti hram.

Dan osvećenja hrama, o čemu se, u to vrijeme uveliko pričalo i pisalo, uslijedio je 6. septembra 1892. godine. O tom događaju, pisale su “Vrbaske novine”, u članku kojim je iskazana sva ljubav ljevčana prema svojoj crkvi.

“Kada granu žarko od istoka sunce, i obasja vaseljenu svojim toplim zracima najveličanstvenije, zabruja milozvučno zvono sa bijelog i visokog tornja, zagrmiše prangije i nadaleko razglasiše da nastaje svečani dan. Svijet je još neprestano dolazio, i ako je već cio prostor oko crkve bio pun. Kako težaci, tako isto i varošani iz više mjesta, pohitaše da se srcem i dušom pridruže bratskoj svečanosti…

Oko osam sahata, pošao je g. mitropolit (dabrobosanski Đorđe Nikolajević op.a) od svog stana u crkvu, a pred njim išla su djeca iz gradiške škole, obučena u stihare, (dio dugačke pravoslavne odežde od bijelog i šarenog materijala) noseći čirake (stalak za svijeću) i ripide (ceremonijalni bogoslužeći rekvizit). Za djecom išli su šest sveštenika i đakon, svi obučeni u crkvena odjejanija (mantija). Iza ovih koračao je tiho i sporo starac mitropolit, a pozadi njemu sljedovalo je šesnaest sveštenika i silni narod, i tako dopratiše ga do u crkvu, uz gruvanje prangija, zvonjenje zvona i pjevanje tropara Preobrazilsja.

Najprije je obavljen čin osveštavanja crkve, pa onda arhijerejska služba, na kojoj je proizveden iskušenik manastira Gomionice Petar Ivančević, za jerođakona, a Gavro Stojnić jeromonah, za igumana istog manastira.“

Ipak, sreća zbog crkve i crkvenih zvona nije potrajala dugo jer su austrijske vlasti 1917. godine, odnijele dva zvona, da od njih salijevaju metke. Poslije Prvog svjetskog rata, nekoliko savjesnijih domaćica, navodi se u crkvenim knjigama, poradilo je da razbojska lijepa crkva dobije zvona, samo sada ne dva nego tri.

Vrijedne domaćice dale su se na posao koji je 1936. godine krunisan uspjehom, jer su 6. decembra, osvećena tri zvona. Osvećenje je predvodio arhijerejski namjesnik i narodni poslanik prota Dušan Subotić u prisustvu preko pet hiljada vjernika. Pjevalo je Srpsko pjevačko društvo “Branko“ iz Bosanske Gradiške, sa predsjednikom Dobricom Miletićem. Poslije osvećenja održan je narodni ručak na kome je prota Dušan Subotić govorio o značaju zvona u srpskoj crkvi i prvu zdravicu uputio Njegovom Veličanstvu, mladom Kralju Petru drugom, navodi se u tekstu “Velika narodna svečanost u Razboju” u “Vrbaskim novinama” od 9. decembra 1936. godine. Mesni paroh Ruvim Bubnjević zahvalio je na trudu vrijednim domaćicama, nakon čega je nastalo narodno veselje, do kasno u noć.

U porti hrama, koji čami u osami, često plavljen od Vrbasa, i napušten, sahranjen je narodni junak Vidak Novković i glumac Uglješa Kojadinović, na čijoj mermernoj ploči, njegovim rukopisom, piše: “Umoran od dodira, od ustiju, umoran od čovjeka, krenuh svom udesu, svojoj krhotini.“

Spomen Jovanu Balabanu

O težnji stanovnika Razboja da podignu hram i sada svjedoči spomenik Jovanu Balabanu, na kojem, osim godine smrti (1902.) piše: „Bivši i vrijedni težak u selu Razboju, i kako vrli patriota Srbin, težio je prosvjetnom cilju i pridari svetom hramu i crkvi razbojskoj zvono od 518 forinti, nek mu je od svetog naroda i hrama vječna slava i hvala. U 83. godini ovozemnog života, kao mučenik, preseli u vječni život, utopivši se u rijeci Vrbasu 19. aprila.“

Izvor i fotografije: politika.rs / Milan Pilipović

KP “Komunalac“ a.d. Srbac obavještava građane opštine Srbac da se svakodnevno vrši odvoz komunalnog otpada u skladu sa mogućnostima na terenu, te zamoljavaju građane da imaju razumjevanja ukoliko dođe do poteškoća u odvozu otpada zbog nepovoljnih vremenskih prilika.

Srpska pravoslavna crkva i vjernici proslavljaju drugi dan Božića, koji je posvećen Saboru Presvete Bogorodic.

U pravoslavnim hramovima služe se liturgije.

Dan nakon rođenja Isusa Hrista vjernici saborovanjem odaju zahvalnost Bogorodici što je rodila Mesiju – spasitelja ljudskog roda.

Božić se u domovima slavi tri dana.

Trećeg dana se slavi spomen na Svetog arhiđakona i prvomučenika Stefana, koga Republika Srpska i brojne srpske porodice praznuju kao krsnu slavu.

Pravoslavni vjernici širom srbačke opštine danas proslavljaju Božić, a svetim liturgijama, koje su jutros služene u brojnim hramovima, prisustvovao je veliki broj vjernika.

Božićnu liturgiju u Hramu Vaskrsenja Hristovog u Srpcu služio je protojerej Željko Sarić, uz sasluženje protojereja Mile Drinića i protonamjesnika Aleksandra Kusturića.

Mnogi vjernici došli su kako bi se pričestili i okončali višenedjeljni post, a ujedno su zapalili svijeće i pomolili se za svoje bližnje.

Protojerej Željko Sarić je u prigodnoj besjedi čestitao vjernicima najradosniji hrišćanski praznik, poželivši mir i milost od Boga, te da radost Hristovog rođenja zasija u svim domovima, a Gospod podari sve ono što je dobro, korisno i spasonosno.

On je istakao da je srbačka parohija i ove godine pripremila veliku česnicu, u kojoj se našao novčić koji je pronašao Ratko Bogosavac iz Kaoca. NJemu je uručen dukat, poklon Dragoljuba Ačića iz Poveliča.

Protojerej Željko Sarić zahvalio se porodici Grabovac iz Srpca i njihovoj „Pekari Sunce“, koja je pripremila česnicu.

Božićni praznici proslavljeni su i u manastiru Osovica, kao i u drugim pravoslavnim svetinjama širom srbačke opštine. Posebno svečano bilo je na Badnji dan, kada je obavljeno osvećenje i nalaganje badnjaka.

Praznik je proslavljen i u mnogim domovima uz veliku radost, a i ove godine zabilježen je značajan broj sugrađana iz dijaspore koji su iskoristili godišnje odmore da najradosniji hrišćanski praznik proslave u svom zavičaju.

Povodom velikog i radosnog hrišćanskog praznika Rođenja Isusa Hrista-Božića, čestitku pravoslavnim vjernicima, tradicionalno za Radio Srbac, uputio je i iguman manastira Osovica arhimandrit Teofil, koji je istakao da ovaj veliki dan treba da nas podsjeti na istinske vrijednosti i donese poruku nade, ljubavi i zajedništva, kao i poziv na mir među ljudima.

,,Praznik rođenja Bogočovjeka Hrista praznik je radosti. On nam pokazuje koliko je Gospod zavolio svijet, da je Sina Svoga Jedinorodnog dao, da svaki koji vjeruje u Njega ne pogine, nego da ima život vječni. Bog je došao u ovaj svijet da bi nas spasao.

Kako kaže Atanasije Veliki, Bog je postao čovjek da bi čovjek, naravno, po blagodati, postao Bog, da bismo mogli vječno obitavati u zajednici sa Ocem i Sinom i Svetim Duhom. Ovaj praznik nas podsjeća da smo stvoreni za vječnost.

To je praznik koji nam donosi radost i poziva nas na praštanje, ljubav i zajedništvo, da se u najljepšoj porodičnoj atmosferi zajedno sjetimo živoga Boga, ali i jedni drugih. Poruka je uvijek jevanđelska, Slava na visini Bogu, a na zemlji mir, među ljudima dobra volja. Hristos se rodi, vaistinu se rodi”, navodi se u čestitki arhimandrita Teofila.

Načelnik opštine Mlađan Dragosavljević i predsjednik Skupštine opštine Dejan Dević uputili su iskrene čestitke svim građanima opštine Srbac koji proslavljaju Božić po julijanskom kalendaru.

U čestitki se kaže da nas praznik Hristovog rođenja podsjeća na ono što je najvažnije i najtrajnije, porodicu, vjeru i zajedništvo.

“U božićnim danima okupljamo se oko svojih najbližih, dijelimo toplinu doma i osjećaj pripadnosti, svjesni da se upravo u porodici rađaju snaga, povjerenje i ljubav koje nose i pojedinca i zajednicu.

Božić je i vrijeme kada se vraćamo svojoj vjeri i crkvi, mjestu sabranja, nade i duhovnog oslonca. Vjera nas uči strpljenju, praštanju i brizi za druge, a te vrijednosti su temelj svakog zdravog društva. Čuvajući svoju vjeru i običaje, čuvamo i svoj identitet, naslijeđe predaka i put kojim želimo da idu buduće generacije.

LJubav prema otadžbini i rodnom kraju ogleda se u međusobnom poštovanju, slozi i spremnosti da zajedno gradimo bolje sutra. Samo kao složna zajednica, oslonjena na vjeru, porodicu i iskrenu brigu jednih za druge, možemo sačuvati ono što jesmo i napredovati kao narod.

Sa iskrenom željom da Božić dočekate i proslavite u miru, zdravlju i porodičnoj radosti, upućujemo vam tradicionalni hrišćanski pozdrav – Mir Božiji, Hristos se rodi”, navodi se u zajedničkoj čestitki.

Srpska pravoslavna crkva proslavlja Badnji dan, pripremajući se za najradosniji hrišćanski praznik Rođenje Isusa Hrista – Božić. Službama bdenja i paljenjem badnjaka u pravoslavnim hramovima najavljuje se Rođenje Spasitelja čiji se dolazak na svijet slavi kao početak novog vremena i kao najradosniji događaj za hrišćanstvo.

Na Badnji dan se peče božićna pečenica, pripremljena prethodnog dana, na Tucindan. U pravoslavnim kućama Badnje veče je porodični praznik kada se ukućani okupljaju oko obavezno posne trpeze.

Badnji dan nosi posebnu radost, koja se oslikava u molitvama, ali i u brojnim običajima srpske nacije.

Prema drevnoj tradiciji, uoči Badnjeg dana se bdi, ne spava se – pa otud i naziv u srpskom jeziku: badnji, nastalo od bdjeti, što znači dan nespavanja, odnosno bdijenja.

U rano jutro, domaćini kuće sijeku badnjak.

Paljenje badnjaka

Badnjak se cjeliva, maže medom i postavlja na ognjište. Kada je badnjak na ognjištu, prema njemu se moralo ponašati kao prema živom biću – kitili su ga zelenim granama, ljubili, prelivali vinom i posipali žitom.

Običaj nalaganja badnjaka na vatru veoma je star. Djeca “džaraju” vatru – raspaljuju je grančicama, izazivajući pregršt varnica i iskri. Pri tome govore: “Koliko iskrica, toliko parica, pilića, košnica…”, nabrajajući svu stoku i živinu čije blagostanje priželjkuju.

Negdje se uz badnjak u kuću unosi i pečenica.

Posna trpeza za Badnje veče – pasulj, riba i česnica

Po završetku obreda unošenja badnjaka domaćin okadi cijeli dom i trpezu, zapali svijeću, izgovori molitvu, čestita praznik i Badnje veče ukućanima i tek onda sjedaju za trpezu.

Na Badnje veče jede se isključivo posna hrana. Na trpezi se nalaze jela poput ribe, pasulja, kiselog kupusa, turšije i posnih pita. Obavezno se služi žito, med, orasi i vino, dok glavni obrok sadrži namirnice koje simbolizuju prosperitet i zajedništvo. Neizostavan dio trpeze je česnica, koja se lomi tokom večere.

Tokom dana, domaćica u sito stavlja sve vrste žitarica, suve šljive, orahe i jabuke, koje se postavljaju u vrhu stola za večeru. Ponegdje se sito stavlja pod sto, a ponegdje pored ognjišta. Tim žitom posipaju se badnjak, slama i polažajnik, kao simbol plodnosti i blagostanja.

Bdenje na Badnje veče

Tokom noći pažljivo se pratilo kada će badnjak izgorjeti. Nekada su svi ukućani ostali budni dok badnjak u potpunosti ne pregori, dok je kasnije samo jedan muškarac ostajao da bdi.

Prema običaju, svako ko se tokom godine sa nekim posvađao, na Badnji dan treba da se pomiri sa tom osobom.

Simbolika badnjaka i slame

Badnjak je, po pravilu, mlado cerovo ili hrastovo drvo i kao simbol predstavlja drvo koje su pastiri donijeli, a pravedni Josif založio u hladnoj pećini kada se Isus rodio. On, takođe, nagovještava drvo Krsta Hristovog.

Druga simbolika Badnjaka ogleda se u tome što njegovim paljenjem pred rođenje Hristovo vjernici potvrđuju odricanje od staroslovenskog paganskog boga Badnje, čiji je kip bio djeljan od drveta.

Smisao Badnjaka je i u tome što se ukućani oko njega zagrijavaju ljubavlju, iskrenošću i slogom. Svjetlost badnjaka razgoni mrak neznanja i praznovjerja, a ukućani se obasipaju radošću, milošću, zdravljem i obiljem.

Običaj pijukanja

Dok se na Banje veče, uoči Božića, unosi slama kojom se pokrivaju podovi, neko od starijih kvoca, a za njim idu djeca i pijuču. Domaćin pritom „hrani svoje piliće“, tako što im baca slatkiše, voće, sitne poklone, pa i poneku paricu u slamu, a djeca zatim dok se oglašavaju kao pilići to skupljaju.

Simbolika ovog običaja je sasvim jasna: kao što kvočka prikuplja svoje piliće pod krila, gdje ih grije i čuva, tako isto roditelji brinu o svojoj djeci, a Hrist o svim ljudima.

Ovaj običaj simbolizuje i blagostanje, ljubav i dobre odnose u porodici, kao i množenje dobra, ljubavi i sloge u porodičnom domu.

Izvor: RTRS

Doktor Rade Vranić već godinama predstavlja svijetli primjer humanosti i zajedništva u našoj lokalnoj zajednici.

Kroz brojne humanitarne akcije, ali i nesebično estetsko uređenje sela, posebno u vrijeme praznika, dr Vranić unosi radost i toplinu u domove svojih komšija, a osmijehe na lica najmlađih.

“Jedan jedini i neponovljivi dr Rade Vranić neumorno, iz godine u godinu, uljepšava naše selo i čini praznično vrijeme sretnijim, veselijim, ljepšim i bezbrižnijim. U svakom od nas budi se ono dijete koje pamti snijeg i kikot, mjera sreće prema kojoj kasnije upoređujemo sve lijepe trenutke u životu. Hvala Radi i njegovoj porodici na predivnim prizorima koji se, gotovo sami od sebe, pretvaraju u nezaboravne slike”, navodi se u saopštenju Udruženja “Moje Nožičko“.

Zahvaljujući ovakvim ljudima, Nožičko svake zime zaista postaje prava mala praznična bajka.