Vijesti

Srpska pravoslavna crkva i vjernici danas proslavljaju Svetog Savu, utemeljivača srpske crkve, države i školstva.

Savindan se obilježava kao školska slava u svim školama u Srpskoj i Srbiji, utemeljivača srpske crkve, države i školstva. Savindan se obilježava kao školska slava u svim školama u Srpskoj i Srbiji.

Sveti Sava, najmlađi sin Stefana Nemanje, kršten kao Rastko, zamonašio se pod imenom Sava i 1219. godine postao prvi srpski arhiepiskop, čime je utemeljena samostalna Srpska pravoslavna crkva.

U Hramu Vaskrsenja Hristovog u Srpcu večeras je održana Svetosavska akademija u čast prvog srpskog arhiepiskopa, svetitelja i prosvjetitelja Svetog Save.

Svečanosti su prisustvovali ministar finansija u Vladi Republike Srpske Zora Vidović, poslanik Narodne skupštine Republike Srpske Radojica Vidović, načelnik opštine Srbac Mlađan Dragosavljević, predsjednik Skupštine opštine Dejan Dević, monaštvo Manastira Osovica na čelu sa igumanom, arhimandritom Teofilom, sveštenici srbačke, lepeničke, kukuljske i kobaške parohije, efendija Edvin Brnjak iz Kobaša, kao i brojni građani.

Program je počeo Himnom Svetom Savi u izvođenju hora Dječijeg vrtića „Naša radost“, koji je potom izveo i druge pjesme i recitale. U nastavku programa nastupili su talentovani učenici Osnovne škole „Jovan Jovanović Zmaj“ iz Srpca Marija Stojić, Osnovne škole „Dositej Obradović“ iz Razboja Luka Lukić i Sara Sorajić, kao i učenici Osnovne škole „Vuk Karadžić“ iz Sitneša Jana Vujić, Olja Đukić, Jelena Vujanović i Ana Ilić, koji su izveli igrokaz „Prave vrijednosti“.

Svoj muzički doprinos dali su i polaznici Muzičke škole „Vlado Milošević“ iz Banjaluke pri Centru za kulturu i sport Srbac, Marko Ignjatić na violini i Filip Ilić i Sergej Tovilović na klaviru, kao i učenice gimnazije Centra srednjih škola „Petar Kočić“ iz Srpca, Nikolina Mrđa i Dunja Malbašić, koje su recitovale autorske pjesme „Rastko Nemanjić“ i „Lik Svetog Save“.

Voditelj i kazivač programa bio je Ognjen Miljević, učenik gimnazije i član Srpskog prosvjetnog i kulturnog društva „Prosvjeta“ iz Srpca.

Svetosavsku besjedu održao je jeromonah Ilarion iz Manastira Osovica, koji je u svom obraćanju istakao da su temelji koje je postavio Sveti Sava postali temelji na kojima se gradila istorija jednog malog, rodoljubivog, ali skromnog naroda.

“Svetosavlje koje se rađa iz tih temelja nije običaj, niti ideologija, niti puka prošlost. Ono je život u Hristu unutar konkretnog naroda, sa odgovornošću da se vjera živi, a ne samo ispovijeda riječima. Sveti Sava je to dobro znao i još bolje razumio“, rekao je jeromonah Ilarion.

Tokom akademije dodijeljene su i Svetosavske nagrade. Nagrađeni su Aleksandar Ilić, učenik osmog razreda OŠ „Vuk Karadžić“ Sitneši, Dunja Kljajčin, učenica devetog razreda OŠ „Jovan Jovanović Zmaj“ Srbac i Viktorija Vidović, učenica devetog razreda OŠ „Dositej Obradović“ Razboj.

Svetosavsku nagradu dobila je i učenica prvog razreda gimnazije Centra srednjih škola „Petar Kočić“ Srbac, Anja Savić. Ona je izjavila da je ovo jedna od nagrada koja za nju ima posebno mjesto jer je doživljava kao potvrdu da je odabrala pravi put u svom životu.

Svetosavsku nagradu za uspješnog studenta dobio je Nemanja Kuvalja iz Razboja, apsolvent Medicinskog fakulteta u Foči sa prosjekom ocjena 9,11. On zbog fakultetskih obaveza nije bio u mogućnosti da lično preuzme nagradu, pa je u njegovo ime nagradu primila njegova sestra Tamara. Istaknuto je da se Nemanja posebno interesuje za oblast kliničke medicine, te da je svoje usavršavanje već obogatio studentskom razmjenom u Rumuniji, a očekuje ga i jednomjesečno usavršavanje u Turskoj.

Pored diploma, učenici osnovnih i srednjih škola nagrađeni su novčanim iznosom od po 300 KM, dok je studentu dodijeljena novčana nagrada od 500 KM.

Po prvi put, Svetosavske nagrade uručene su i prosvjetnim radnicima. U oblasti predškolskog vaspitanja nagrađena je dugogodišnja vaspitačica Dječijeg vrtića „Naša radost“ iz Srpca, Željka Novaković, dok je za izuzetne rezultate u oblasti likovne kulture u osnovnoškolskom obrazovanju nagrađena nastavnica OŠ „Jovan Jovanović Zmaj“ Srbac, Danijela Lepir. U ovim kategorijama uručene su novčane nagrade u iznosu od po 400 KM.

Tokom akademije bila je postavljena i izložba odabranih radova sa ranijih saziva Likovno-ekološke kolonije „Bardača–Srbac“ sa svetosavskom i duhovnom tematikom.

Protojerej Željko Sarić izrazio je zadovoljstvo velikim odzivom vjernika.

„Prezadovoljni smo i Bogu blagodarni što smo se okupili u velikom broju da proslavimo prvog srpskog arhiepiskopa, Svetog Savu. Broj prisutnih pokazuje šta Sveti Sava znači za Srpčane. Proslavu smo započeli bogosluženjem, a nastavili svečanom akademijom u kojoj su učestvovala naša djeca, dajući svoj doprinos pjesmom, riječima i iskrenom ljubavlju prema Svetom Savi. To je neiscrpan izvor inspiracije“, rekao je protojerej Sarić.

Načelnik opštine Srbac Mlađan Dragosavljević izrazio je veliko zadovoljstvo što su nastavili ovu lijepu tradiciju. “Akademija u hramu je bila izuzetna, a nagrade su uručene onima koji su tokom školovanja ostvarili najbolje rezultate, kao i prosvjetnim radnicima koji su dali nemjerljiv doprinos obrazovanju“, rekao je načelnik Dragosavljević.

Organizatori Svetosavske akademije bili su Pravoslavna crkvena opština Srbac, Manastir Osovica, Opština Srbac i Srpsko prosvjetno i kulturno društvo „Prosvjeta“ Srbac.

U subotu, 31. januara, sa početkom u 20 časova u Društvenom domu u Kobašu biće održano humanitarno veče za mladog pjevača Anesa Porobića, učesnika prethodne sezone muzičkog takmičenja Zvezde Granda.

Događaj organizuju porodica Jozić iz Kobaša, Pink Panter bend iz Banjaluke i prijatelji porodice Porobić. Sav prihod od prodaje pića, kao i dobrovoljni prilozi posjetilaca, biće usmjereni za Anesovo liječenje.

Dvadesetpetogodišnji Anes Porobić nedavno je teško povrijeđen u saobraćajnoj nesreći i trenutno se nalazi na liječenju u Univerzitetskom kliničkom centru Republike Srpske.

U muzičkom dijelu večeri nastupiće Pink Panter bend iz Banjaluke, kao i drugi izvođači, a organizatori ističu da je osnovni cilj okupljanja pružanje podrške Anesu i njegovoj porodici u ovom teškom životnom periodu.

Organizatori pozivaju sve građane da se u što većem broju odazovu humanitarnoj večeri i svojim dolaskom doprinesu ovoj plemenitoj akciji.

U Centru srednjih škola ”Petar Kočić“ Srbac danas je održana školska Svetosavska akademija. Učenici su, u saradnji sa svojim profesorima, pripremili kulturno-umjetnički program na kojem su kroz igrokaz, recitacije, pjesmu, literarne radove i film pokazali svoje znanje o liku i djelu Svetog Save.

Direktor ove škole Milenko Živanić tom prilikom uručio je svetosavske zahvalnice Milici Vujičić, Ognjenu Miljeviću, Nikolini Mrđa i Dunji Malbašić, kao nagradu za pokazan trud i zalaganje kako u školskim, tako i u vannastavnim aktivnostima.

“Program koji su danas priredili i izveli naši učenici uz pomoć profesora srpskog jezika i istorije plijeni pažnju i čestitam im na tome. Dosta poruka se sa današnje akademije moglo izvući, a na nama ostaje da nastavimo svetosavski put”, poručio je Živanić.

Školska slava će biti proslavljena sutra, na sam dan praznika Svetog Save, kada će u školi biti izvršeno lomljenje slavskog kolača i upriličen svečani ručak.

Dom za starija lica Bardača obavješatava rodbinu i prijatelje korisnika usluga doma da će, nakon kraće obustave, posjete u domu ponovo biti dozvoljene od sutra, 27. januara.

Termini posjeta su od 15 do 17 časova radnim danom i nedjeljom od 13 do 17 časova.

Posjete je potrebno najaviti unaprijed na broj 066/093-333, kako se ne bi stvarala gužva. Po jednoj posjeti dozvoljene su jedna ili dvije osobe, u trajanju od oko 15 minuta.

U cilju zaštite zdravlja korisnika i zaposlenih, prilikom posjete obavezno je nošenje zaštitne maske.

Rukovodstvo doma zahvaljuje na strpljenju i razumijevanju.

Trideset učenika Planinarske sekcije Centra srednjih škola “Petar Kočić” po prvi put je organizovalo Svetosavski uspon na Motajicu. Ideja ove aktivnosti je da vremenom preraste u tradiciju i postane nezaobilazan dio školskih aktivnosti povodom obilježavanja Svetog Save.

Učenici su izlet realizovali 23.januara u pratnji profesora Mirka Tatića, a lijepo vrijeme, sunčani uslovi i dobra atmosfera dodatno su upotpunili ovaj događaj.

Svoje utiske podijelila je Tatjana Lepir, učenica III razreda gimnazije:

„Drago mi je što sam učestvovala u usponu na Motajicu sa školom i profesorom. Vrijeme je bilo sunčano i prijatno, idealno za šetnju i druženje. Lijepo sam se provela, vladala je dobra i vesela atmosfera, a vrijeme je brzo prošlo. Izlet je bio lijep način da zajedno obilježimo i dočekamo Svetog Savu. Ovakve aktivnosti su zanimljive i korisne, pa smatram da bi škola trebalo češće da ih organizuje“rekla je Tatjana.

Slične utiske imaju i učenice prvog razreda poslovno-pravnih tehničara, Tanja Lepir i Lara Radić:

„Učestvovale smo na Svetosavskom usponu do Motajice. Tom prilikom smo zajedno sa ostalim učesnicima savladale uspon i provele vrijeme u druženju. Zahvaljujemo se školi na dobroj organizaciji i prilici za boravak i druženje u prirodi“ istakle su Tanja i Lara.

Episkop marčanski Sava, vikar mitripolita banjalučkog Jefrema, služio je jutros Svetu arhijerejsku liturgiju u Hramu  Vaskrsenja Hristovog u Srpcu, gdje se okupio veliki broj vjernika sa područja naše opštine. Molitveno sabranje proteklo je u svečanoj atmosferi, obilježenoj mirom, duhovnom radošću i osjećajem zajedništva.

Njegovom preosveštenstvu sasluživali su iguman manastira Osovica arhimandrit Teofil, jeromonah Filaret iz manastira Miloševac, kao i sveštenici Eparhije banjalučke, koji su zajedno sa vjernim narodom uznosili molitve Bogu za duhovno blagostanje svih prisutnih. Liturgiji su prisustvovala i tri sveštenika iz Beograda.

Tokom bogosluženja vjernici su sa pažnjom i pobožnošću pratili Svetu liturgiju, a potom su neki od njih pristupili Svetoj tajni pričešća.

Držeći besjedu, episkop Sava je rekao da je zajednička molitva bila  prilika da se vjernici sabrani u Srpcu podsjete i duhovno prožive sve velike januarske praznike, od Rođenja Hristovog, preko Njegovog krštenja na Jordanu, do Bogojavljenja, događaja koji imaju presudni značaj za spasenje ljudskog roda. Takođe,  vladika je istakao da Hristos ništa ne čini iz lične potrebe, već sve zbog  čovjeka i njegovog spasenja.

,,On postaje čovjek, prihvata krštenje i ispunjava zakon ne zato što je Njemu to bilo potrebno, već da bi obnovio čovjeka i vratio ga u prvobitnu zajednicu sa Bogom, onu za koju je stvoren na početku svijeta. Čovjek je, kako je naglašeno, stvoren da učestvuje u svemu što je lijepo i dobro, u božanskom životu, ali se udaljio od Boga. Upravo zato Bog silazi među ljude, postaje jedan od nas, da bi nam dao mogućnost obnove i povratka zajednici ljubavi. Zemaljski život nije kraj, već početak vječnog života, a vrijeme koje nam je dato na zemlji poziv je da se pripremimo za vječnost, ne vezujući se samo za prolazne, već se usmjeravajući ka vječnim vrijednostima – vjeri, ljubavi i zajednici sa Bogom”, rekao je vladika Sava.

Protojerej Željko Sarić je izjavio da je dolazak episkopa Save u srbačku parohiju velika čast za srbačke sveštenike i sav pravoslavni vjerujući narod na području naše opštine.

,,U našem hramu danas su se sabrali vjernici kako bi učestvovali u Svetoj liturgiji koju je, na nedjelju po Bogojavljenju, služio Njegovo preosveštenstvo vikarni episkop Sava marčanski. Vladika Sava je predvodio liturgijsko sabranje zajedno sa arhimandritom Teofilom i drugim sveštenicima i monasima banjalučke eparhije. Tokom bogosluženja pridružili su se i sveštenici iz Beograda, koji su uveličali ovo molitveno sabranje”, rekao je Sarić i zahvalio vjernicima koji su danas došli i uzeli molitveno učešće.

Svetoj arhijerejskoj liturgiji prisustvovali su predsjednik Skupštine opštine Srbac Dejan Dević i zamjenik načelnika Vladimir Gužvić.

U susret školskoj slavi Svetom Savi u Osnovnoj školi “Vuk Kađadžić” Sitneši, u područnom odjeljenju Gornji Srđevići, danas je na svečan način održan slavski obred i ujedno obilježen završetak rekonstrukcije sanitarnog čvora u ovoj školi.

Slavski obred obavio je paroh lepenički Nenad Đurić koji radi kao vjeroučitelj u ovoj ustanovi.

“Već deceniju i više u nedjelju pred dan posvećen Svetom Savi okupljamo se u školi u Gornjim Srđevićima da bi kroz molitve proslavili veliki školski praznik. Neka Gospod Bog njegovim molitvama podari svakoga dobra svim učenicima, a i nama koji ih učimo svakog dana. Da imamo lik i djelo Svetog Save pred sobom svakog dana i da nam bude putokaz kako hoditi kroz život koji nije ni malo lak. Neka je srećna školska slava svim učenicima i njihovim učiteljima“, poručio je otac Nenad Đurić.

Direktorica škole Vesna Savić uručila je zahvalnice pojedincima i kolektivima koji su pomogli u realizaciji, za ovu školu, veoma značajnog projekta.

“U proteklom periodu intenzivno smo radili na poboljšanju uslova za rad, kako učenika tako i nastavnog osoblja u školi u Gornjim Srđevićima. Ranije je urađeno centralno grijanje, zamijenjena stolarija i krov, te je na kraju urađena kompletna sancija sanitarnog čvora. Iako je do škole dovedena voda iz gradskog voda, ona nije bila za piće, bila je tehnička voda zbog dotrajalih instalacija u školi koje su urađene 1972. godine. Bivši učenici ove škole su se organizovali i obezbijedili sredtva za sanaciju mokrog čvora kako bi sadašnja, ali i buduće genracije đaka u ovoj školi imali pitku vodu“, rekla je Savićeva.

Inicijator akcije na sanaciji sanitarnog čvora u ovoj školi bio je jedan od bivših učenika Živko Todorović.

“Ideja se rodila u razgovoru sa bivšom učiteljicom u ovoj školi Veronikom Gudalović koja je i sama bila đak škole u Srđevićima. Ona mi je rekla da iz česme teče voda koja nije za piće. Kad sam vidio o čemu se radi angažovao sam blizu tridesetak bivših učenika ove ustanove da zajednički uradimo kompletnu rekonstrukciju sanitarnog čvora. Nadam se da ćemo u budućem periodu imati slične akcije kako bismo đacima ove škole obezbijedlili što bolje uslove za rad“, kazao Živko Todorović.

Živko je dodao da je on prva generacija učenika u ovoj školi i da je tada bilo 72 učenika.

Voras Stefan, bivši kućni majstor i poslužitelj, koji je u školi radio od 1985. godine, a sada je već godinama u penziji pamti kako je nekad bilo.

“Vode nije bilo nego sam donosio u kantama, djeca su išla u toalet vani, zimi i ljeti. Iz godine u godinu polako su stvarali bolji uslovi i za đake i za nastavnike. Ukoliko pogledamo kako škola izgleda danas, možemo reći da je ovo sasvim novi objekat i želja nam je samo da u njoj u budućnosti bude što više učenika“, istakao je Stefan.

Pitkoj vodi posebno su se obradovali učenici koji nastavu pohađaju u ovoj školi.

Jedna od njih je i Anđelina Daničić koja kaže da su uslovi u školi mnogo bolji jer imaju novi krov, stolariju, centralno grijanje i pitku vodu, tako da je boravak mnogo ljepši nego ranije.

Učenik četvrtog razreda David Daničić kaže:

“Imali smo vodu u školi i ranije, ali je nismo mogli piti. Sada ne moramo nositi pitku vodu od kuće.”

Teodora Daničić, učenica trećeg razreda, kaže da nakon prepješačenih nekoliko kilometara do škole, u toploj i svijetloj školi sa pitkom vodom, lakše je učiti, ali i da maštaju o novim klupama i stolicama.

Područno odjeljenje u Gornjim Srđevićima trenutno broji 12 učenika, ali prema riječima direktorice Vesne Savić u narednim godinama treba očekivati povećanje broja učenika, jer je u ovom selu sve više djece koja tek treba da krenu sa školovanjem.

Vjerni narod parohije nožičke podigao je u Ćukalima svoj filijalni hram, a radovi na vjerskom objaktu su ušli u završnu fazu.

Kako nas je informisao jerej Živko Ilić, doktor teoloških nauka i nožički paroh, izgradnja sakralnog zdanja započeta je u proljeće 2019. godine. Hram je izgrađen od pune cigle, pokriven bakrom, a podovi su od granitnog kamena. Trenutno su u fazi izrade Ikonostasa u duborezu od hrastovog drveta i krupniji inventar za hram. Ovom prilikom, dr Ilić ističe da je izgradnja hramova jedan od najvažnijih i najtrajnijih svjedočanstava i obilježja postojanja pravoslavnog življa na našim prostorima.

,,Sveti hramovi uopšte – kao domovi Gospodnji, domovi molitve, Oltari vjerovanja u Pravoslavnih Srba – jesu najvidniji simvoli našeg postojanja i jasni znaci raspoznavanja među ostalim narodima s kojima dijelimo zajednički duhovni prostor. Pravoslavnim Svetinjama možemo najkvalitetnije da markiramo teritoriju naše Otadžbine Republike Srpske“, rekao je sveštenik Ilić.

Zvona na hramu su osveštena u junu 2023. godine, a sveštenik Ilić izražava nadu da će preostali radovi biti uskoro završeni, te da će svetinja u Ćukalima biti što prije stavljena u punu funkciju, na duhovnu radost i službu pravoslavnih vjernika.

,,Ova Svetinja, svojim monumentalnim izgledom, plijeni pažnju vjernih. Upečatljivim zvukom svojih dvaju novih zvona pak duhovno budi ovaj dio pitome i rodne Župe. U i okolo Svetinje još predstoje završni radovi poslije kojih može da bude privedena svojoj konačnoj molitvenoj namjeni, u slavu Trojičnog Boga, a u čast i spomen NJegove i naše Svete Velikomučenice Marine – Ognjene Marije“, istakao je Ilić.

Karcinom grlića materice je jedan od vodećih karcinoma kod žena kod nas i u svijetu. Statistike, kada je ova bolest u pitanju, nisu bajne, jer je ovo teći ili četvrti karcinom po učestalosti kod žena.Riječi su ovo doktorice Ives Šindrak, specijalistkinje ginekologije i akušerstva iz Banjaluke, koja za Radio Srbac tvrdi da nezvanične statistike kažu da je broj oboljelih žena nešto manji u odnosu na prethodne godine, jer se povećala svijest o samoj bolesti kao i dolazak osoba na pregled.

“Najčešće obolijevaju žene u reproduktivnom periodu, s obzirom da se granica stupanja u seksualne odnose spustila i da je kao posljedica toga povećan broj partnera. Najveći problem predstavlja to što je svijest o znčaju polno prenosivih bolesti i vakcinacije i dalje manja nego što bi trebalo”, istakla je Šindrak.

Najvažnija prevencija karcinoma grlića materice, kako navodi, jeste primarna vakcinacija protiv humanog papiloma virusa (HPV-a), koja je najefikasnija kada se koristi prije stupanja u seksualni odnos. Preporuke su da se primi do 25. godine do kada ima najbolji imuni efekat.

“Vid prevencije jeste korištenje prezervativa, koji u isto vrijeme štite od polno prenosivih bolesti, ali i neželjene trudnoće. Kada pričamo o polnim bradavicama, kojima je uzročnik HPV niskog rizika, prezervativi ne predstavljaju adekvatnu zaštitu, jer ne pokrivaju tu površinu. Takođe, važni su redovni ginekološki pregledi i PAPA test. Mada, treba napomenuti da je on skrining metoda, zato što je lako dostupan i jeftin, ali tačnost PAPA testa u idealnim uslovima je do 70 odsto. Vrijeme nam pokazuje da se ipak ne možemo osloniti samo na ovaj test, nego da je potrebno raditi i kolposkopiju. To je neinvazivna, dopunska metoda i tačnost skrininga na karcinom grlića kada se ta dva testa zajedno urade povećava se i do 99 odsto”, pojasnila je ova doktorica.

Dodala je da je važnost vakcine izuzetna, iz razloga što predstavlja efikasnu zaštitu od HPV virusa koji je veoma rasprostranjen.

“U kontakt sa ovim virusom barem jednom u toku života doći će 80 odsto seksualno aktivnih ljudi, ali ono što je važno jeste da se povuče kod skoro 90 odsto od tih ljudi. Kod ostatka napravi neke promjene, koje prvo počinju po tipu upale. Redovna i adekvatna kontrola smanjuje mogućnost da se pojavi problem ili ako ga uočimo na vrijeme, bude rješiv”, tvrdi Šindrak.

Za sve koji sumnjaju u vakcinaciju, poručuje da su dosadašnja istraživanja pokazala da nema ozbiljnijih nuspojava i uglavnom se radi o lokalnim efektima, kao kada je u pitanju bilo koja druga vakcina.

U srbačkom Domu zdravlja HPV vakcina je besplatna za sve osobe od 9 do 18 godina. Sve što je potrebno jeste da se zakažete u službu Pedijatrije, te uz uputnicu možete dobiti termin vakcinacije.

Za osobe starije od 18 godina vakcinacija se zakazuje putem Instituta za javno zdravstvo Republike Srpske i košta 210 KM za jednu dozu, a potrebno je primiti dvije.Razgovor sa doktoricom Ives Šindrak povodom Evropske nedjelje prevencije karcinoma grlića materice, možete poslušati sutra, 25. januara, u devet časova u Obrazovnoj emisiji Radio Srpca.Foto: MamaKlik