Archive: September 2022

Predstavnici Opštine Srbac i Boračke organizacije opštine Srbac prisustvovali su obilježavanju 31 godine od početka ratnog puta 16. Krajiške motorizovane brigade Vojske Republike Srpske, koje je održano u Mašićima kod Gradiške, kao i 31. godišnjici Druge krajiške brigade Vojske Republike Srpske koja je organizovana u Memorijalnom centru u banjalučkom naselju Rakovačke bare.
Naše delegacije položile su cvijeće na spomen obilježje u Mašićima i prisustvovali parastosu, a među prisutnima bio je i srpski član Predsjedništva BiH, Milorad Dodik.
Ratni put ove brigade, koja je odlikovana Ordenom Nemanjića, trajao je 1.727 dana. Brigada je od 1992. do 1995. izgubila 437 borca, oko 2.000 je ranjeno, a 11 se vode kao nestali.
Na jučerašnjem parastosu u Rakovačkim barama takođe je služen parastos i položeni vijenci za 231 poginulog borca ove brigade.
Druga Krajiška brigada, jedna od slavnih jedinica Vojske RS, formirana je 18. septembra 1991. godine.
Na ratnom putu dugom 3.500 kilometara od Zapadne Slavonije, Koridora života, gradačačkog, oraškog, dobojskog, sarajevskog, vlašićkog, glamočkog i bihaćkog ratišta, pa sve do Manjače, kroz brigadu je prošlo više od 23.000 boraca.

Nakon promocija u Srpcu i Jajcu, monografija o glumcu Uglješi Kojadinoviću, autora Branke Sančanin, promovisana je u petak 16. septembra i u knjižnici i čitaonici “Bogdana Ogrizovića” u Zagrebu.

Ni obilna kiša i olujni vjetar koji su tog dana zahvatili region, nisu bili prepreka publici da aplauzima pozdravi povratak Uglješe u njegov voljeni Zagreb gdje je završio Akademiju za pozorišnu umjetnost i dostigao potpuno glumačko ostvarenje.

“Zahvaljujem se divnim domaćinima na toplom i srdačnom prijemu, a naročito prof.dr Borisu Senkeru i novinaru Nikoli Gamilecu na iskreno i od srca izrečenim riječima pohvale za moju knjigu i mene kao autora”, rekla je Branka Sančanin.

Posebnu zahvalnost uputila je i moderatorki promocije Jasminki Bedeković na znalačkom vođenju i glumcu Hrvatskog narodnog kazališta Dušanu Gojiću na čitanju odlomaka iz djela”Najveće, najsrdačnije “hvala” upućujem mojim dragim Srpčanima u Zagrebu: Ivki Bošnjak, Alenki Jurec i Brankici Eldić, kao i svim mojim dragim prijateljima iz Srpca koji su došli da me podrže i pored lošeg vremena i iznenadnog zahlađenja”, rekla je Sančanin i dodala da će u narednom periodu uslijediti nove promocije.

Monografija “Umoran od dodira… Uglješa Kojadinović – život i djelo” prvi put je predstavljena na promociji u Srpcu 24. juna u Domu kulture koji od sada nosi naziv po ovom glumačkom velikanu iz našeg kraja a zatim i 1. jula u Jajcu u sklopu Programa 41. Pozorišnih/kazališnih igara.

Knjiga je objavljena na 447 stranica uz 270 fotografija i dokumenata, u izdanju Grafičko-izdavačkog preduzeća “Atlantik bb” Banjaluka, a suizdavač je bila Opština Srbac.

Oko 250 srbačkih lovaca okupilo se na tradicionalnom lovačkom zborovanju koje je održano na igralištu u Malim Sitnešima kako bi obilježili 75 godina postojanja LU,, Srna ” Srbac . Pored srbačkih , bili su prisutni I lovci iz lovačkih udruženja iz Prnjavora, Gradiške , Podgradaca, Nove Topole I lovci Motajičko Ljevčanske regije.

O najvažnijim aktivnostima u toku ove godine prisutne je upoznao predsjednik LU ,,Srna” Srbac Goran Savanović koji je izrazio zadovoljstvo velikim odzivom lovaca što dokazuje da je ovo udruženje homogeno I bez podjela.

,,Jedan od najvećih uspjeha našeg udruženja je legalizacija svih lovaca i polaganje lovačkih ispita. Uz pomoć Lovačkog saveza RS preko 180 naših kolega je položilo lovački ispit I sada imaju dozvole za lov.Drugi uspjeh, u toku ove godine , je izgradnja Lovačke kuće koja bi trebalo da bude stavljena pod krov u toku naredne sedmice I time će biti završena prva faza izgradnje ovog objekta. Treba istaći da je ovaj objekat, dimenzija 25mX 8,5 m izgrađen uglavnom iz vlastitih sredstava , a ne treba zaboraviti ni pomoć koju je je pružila opština Srbac”, rekao je Goran Savanović.

Jubileju 75 godina LU ,,Srna” Srbac prisustvovao je I načelnik opštine Mlađan Dragosavljević koji je istakao dobru saradnju sa ovim udruženjem I dodao da će lokalna vlast nastaviti da pomaže izgradnju Lovačke kuće.

,,Mogu da obećam, da će u narednom periodu , put do Lovačke kuće biti asfaltiran. Jedan od razloga za to je I činjenica da u toj ulici živi 15 djece do 10 godina koja taj put koriste za put do škole i oni su nam motivacija da taj dio puta u najskorijem roku dobije novi asfat”, rekao je načelnik Dragosavljević.

Današnjem zborovanju srbačkih lovaca prisustvovao je I sekretar Lovačkog saveza RS Živojin Lazić koji je čestitao jubilej od 75 godina postojanja I predsjediku LU Srna Srbac Goranu Savanoviću uručio posebnu plaketu za izuzetnu saranju I odlične rezultate u sektoru lovstva u RS. Nagrađeni lovci koji su otišli u penziju iz LU ,,Srna” , radnici udruženja , lovci koji su se posebno istakli u lovu na predatore, kao I lovci koji su dali doprinos razvoju lova I jačanju lovačkog udruženja.Zahvalnice su dodijeljene I najmlađim članovima LU,,Srna” kao I firmama I pojedincima koje su aktivno pomagale rad udruženja u toku ove godine.

Na kraju je organizovana bogata tombola na kojoj je glavna nagrada bila lovačka puška.

Majke koje imaju četvoro i više djece, a koje su nezaposlene, od septembra ostvaruju naknadu od 750 KM i ostvarivaće je sve dok je bar jedno od djece maloljetno, rečeno je Srni u Kabinetu predsjednika Vlade Republike Srpske.

Među uslovima i kriterijumima u odluci koju je donijela Vlada Republike Srpske stoji da će naknadu od 750 KM ostvariti majke sve dok najmlađe od četvoro i više djece ne navrši 18 godina.

Ova odluka Vlade stupila je na snagu u četvrtak, 15. septembra.

Finansijska pomoć uspostavljena ovom odlukom odnosi se na 2022. godinu, a prava iz ove oblasti će biti predmet zakonske regulative čija primjena se očekuje stupanjem na snagu 1. januara naredne godine, kao trajna mjera pronatalitetne politike.

Vlada Republike Srpske donijela je Odluku kojom se obezbjeđuje finansijska pomoć nezaposlenom roditelju četvoro i više djece, u cilju podrške porodicama sa četvoro i više djece i pomoći održavanju kvaliteta porodičnog života.

Odlukom su propisani uslovi koje je potrebno da ispunjava roditelj kako bi ostvario pravo na finansijsku pomoć – da je nezaposlen, da ima četvoro ili više djece, od kojih je najmlađe dijete u dobi do 18 godina života, odnosno, od kojih je jedno od djece maloljetno. Zatim, da ima državljanstvo BiH/Republike Srpske i da ima mjesto prebivališta u Republici Srpskoj i teritoriji Brčko distrikta sa entitetskim državljanstvom Srpske, na dan stupanja na snagu ove odluke.

Finansijska pomoć po ovoj odluci obezbjeđuje se u mjesečnom iznosu od 750 KM, počev od septembra, na način da se za roditelje koji su u evidenciji ЈU Јavni fond za dječiju zaštitu kao korisnici nekog od prava iz dječije zaštite obezbjeđuje odmah, a za sve ostale roditelje po podnošenju prijave na kavni poziv, i po utvrđivanju ispunjenosti uslova i rokova propisanih odlukom.

Јavni poziv raspisaće Ministarstvo porodice, omladine i sporta, i objaviti ga u Službenom glasniku Republike Srpske, jednim dnevnim novinama i na internet stranici Ministarstva.

Po objavljivanju javnog poziva, potrebno je da oni roditelji koji nisu korisnici prava iz dječije zaštite posredstvom Јavnog fonda za dječiju zaštitu, a koji će finansijsku pomoć dobijati automatski, po osnovu evidencija koje vodi ovaj fond, podnesu zahtjev za finansijsku pomoć sa potrebnim dokazima na adresu Ministarstva porodice, omladine i sporta: Trg Republike Srpske jedan, Banjaluka.

Јavni poziv biće otvoren 30 dana.

Maturanti srbačkog srednjoškolskog centra boravili su u periodu od 2.9. do 10.9. 2022. Godine na maturskoj ekskurziji u Grčkoj. Oko 60 učenika četvrtih razreda Gimnazije i ekonomske škole i bankarskih tehničara i trećih razreda ugostiteljske škole sa razrednim starješinama Lujom Jungić, Svetlanom Milošević, Borom Mihajlovićem i Majom Mojevićo bi šlo je mnogo istorijskih i kulturnih znamenitosti Grčke.

Učenici su bili smješteni u Paraliji i Lutrakiju, a pored tih gradova posjetili su Atinu, Solun, Epidaurus, Nafplion i Mikenu. Učenici su zadivljeni posjetamama na stirskoj oblasti Meteora, spomenicima i građevinama Akropolja, Olimpijskom stadionu u Atini, Apolonovom hramu u Delfima, pozorištu u Epidaurusu i crkvi Svetog Dimitrija u Solunu.

Posebnuemocijuiutisaknasrbačkeučenikeostavila je posjetasrpskomvojničkomgrobljunaZejtinliku.

Slobodno vrijeme u Paraliji učenici su iskoristili u aktivnostima kao što su: druženje, kupanje, šetnja i razgledanje grada.

,,Veoma mi je drago što smo otišli na matursku ekskurziju, jer smo prva generacija koja je imala priliku da otputujenakon pauze uzrokovane virusom korona.  Na ekskurziji mi je bilo zaista prelijepo, imali smo veoma raznovrstan i  ispunjen program obilazaka.  Slobodno vrijeme smo iskoristili u druženju i odmaranju, a ekskurziju ću zaista pamtiti kao jedan prelijep dio svoga školovanja“, izjavila je Irina Kljajčin, učenica  IV razreda bankarskih tehničara.

Svoje utiske sa ekskurzije podjelila je i Tamara Majstorović,učenica IV2 razreda gimnazije.

,,Kao glas učenika koji su išli nae kskurziju, željela bih da kažem da je ovo jedno od najljepših I najposebnijih iskustava koje jedan učenik može doživjeti. Mi smo ove godine posjetili Grčku, kolijevku istorijei prošlosti. Kao najzanimljivije mjesto izdvojila bih Akropolj, a mislim da je I na ostale učenike ostavio velik uticaj. Što se emotivne strane tiče, tu bih izdvojila Zejtinlik, kao idjeda Đorđa. Velika je čast bila samo vidjeti ga.Nažalost, vrijeme je prolazilo veoma brzo, jer sve što je lijepo kratko traje. Svaki dan bio je ispunjen zabavom I druženjem među učenicima.  Za kraj, posebnu zahvalnost bih uputila profesorima koji su vodili generacije ove godine, jer su nas zaista ispoštovali.  Oko svakog detalja smo se dogovarali I cijela ekskurzija je protekla dobro, na obostrano zadovoljstvo. Naravno, ne smijemo izostaviti ni članove agencije, koji su se zaista potrudili da nam dočaraju istoriju i značaj znamenitosti koje smo vidjeli u Grčkoj”, izjavila je Tamara.

Izvor: CSŠ”PetarKočić” Srbac

U današnjoj emisiji Radio-Srpca „GOST SUBOTNJEG PROGRAMA od 10 časova sa predsjednikom Organizacije porodica zarobljenih, poginulih boraca i nestalih civila Republike Srpske Veljkom Lazićem razgovarali smo  o radu Instituta za nestala lica BiH i položaju djece poginulih boraca u Republici Srpskoj. Govorićemo i o radu Opštinske organizacije porodica zarobljenih i poginulih boraca i nestalih civila Srbac,a želja nam je da čujemo podatke o broju nestalih lica u RS,razlozima što ni poslije 27 godina nije došlo do identifikacije posmrtnih ostataka,opstrukciji pravosudnih organa na nivou BiH,stambenom zbrinjavanju i zapošljavanju djece poginulih boraca, RVI i drugih kategorija.

Porodice poginulih boraca je obradovala Odluka Vlade RS o dodjeli 1000 KM jednokratne novčane pomoći djeci poginulih boraca koja nisu zaposlena,rekao je za Radio-Srbac Veljko Lazić i dodao da je osnovni i glavni cilj organizacije da vodi računa o potrebama ove populacije i da je potrebno raditi na pronalasku nestalih.

,,Po završetku rata u Republici Srpskoj se vodilo 5.480 nestalih boraca Republike Srpske i zbog toga je formirana Komisija Republike Srpske koja je radila na ekshumaciji i identifikaciji. Do 1. januara 2008.godine Komisija je radila i pronađeno je 3.471 tijelo. Međutim, formiranjem Instituta za traženje nestalih BiH, proces traženja srpskih žrtava se zaustavlja, tako da se još uvijek traga za 1.648 tijela. Naša organizacija se bori sa tim problemima, ali nam je izuzetno teško iako imamo podršku svih institucija Republike Srpske”,kaže Lazić i dodaje da će u narednom periodu djelovati u dva pavca i to da se izvrši kompletna rekonstrukcija Instituta, te da se Institut rasformira i vrati na entitetsko djelovanje kakvo je nekad bilo, a drugi je nastavak stambenog zbrinjavanja porodica poginulih boraca.

Opširniji razgovor sa Veljkom Lazićem možete poslušati i putem interneta radiosrbac.com

Kristalna materija se nalazi svuda u prirodi i tokom istorije ljude je fascinirala njena ljepota i tajnovitost, što je opredjelilo i Predraga Dabića (32), jednog od najmlađih doktora nauka iz Srpca, da se počne baviti kristalografijom, kao multidisciplinarnom naukom koja ima mnogo primjena i prožima naš svakodnevni život.

Dabić je doktorirao u martu ove godine na Rudarsko-geološkom fakultetu Univerziteta u Beogradu, gde je završio osnovne i master studije i trenutno je u postupku izbora u zvanje naučni saradnik u ovoj obrazovnoj i naučnoj ustanovi.

Iako je mali broj onih koji su čuli za nju, kristalografija je prisutna u fizici, hemiji i medicini, važna je u proizvodnji hrane, rudarstvu, automobilskoj i elektromehaničkoj industriji, što je zainteresovalo mladog Srpčanina da se posveti ovoj naučnoj oblasti.

“Još tokom srednje škole, gledajući naučno-popularne emisije na temu planete Zemlje, poželio sam da studiram geologiju i bavim se naukom, što mi se i ostvarilo. Naravno, kad sam upisao studije nisam znao da ću se usmjeriti baš na kristalografiju, za koju sam prvi put tada čuo, i mineralogiju, ali je to vremenom postao moj životni poziv”, rekao je Dabić.

Još u drevna vremena ljudi su se bavili kristalizacijom šećera i soli, a kakao maslac, od koga se pravi čokolada, kristališe u nekoliko različitih oblika. Kristalna materija je vidljiva u snježnim pahuljicama, ledu i soli a tekući kristali nalaze se u ekranima televizora, računara i mobilnih telefona.

U današnjem vremenu, zahvaljujući rendgenskoj kristalografiji, naučnici mogu proučavati prostorni raspored atoma i hemijske veze između susjednih atoma i vidjeti razlike između grafita i dijamanta. Na kristalografiji se zasnivaju znanja o geološkim razdobljima i stijenama a nemjerljiv je njen značaj i u proizvodnji lijekova.

“U Srbiji se izučava na više fakulteta, instituta i laboratorija, a prva kristalografska ispitivanja su otpočela na mom fakultetu gdje sam zaposlen od 2014. godine, kada sam upisao doktorske studije. Trenutno radim na jednom projektu Ministarstva prosvjete, nauke i tehnološkog razvoja Srbije gdje pratim naučna istraživanja, prikupljam i obrađujem eksperimentalne podatke i organizujem naučne rezultate do kojih dolazim sa kolegama iz svoje i iz drugih institucija”, rekao je Dabić.

Prema podacima Međunarodne unije za kristalografiju, za mnoga otkrića koja su doprinijela razumijevanju svijeta oko nas, a koja su direktno ili indirektno povezana sa kristalografijom i korišćenjem njenih metoda i tehnika, čak 33 naučnika dobila su Nobelovu nagradu, od čega petoro njih u zadnjih desetak godina.

Dabić kaže da o njenom značaju govori i činjenica da su Ujedinjenje nacije proglasile 2014. godinu za Međunarodnu godinu kristalografije.

“Ona je u središtu razvoja niza naučnih polja i područja i analiza kristalne materije je gotovo nezamisliva bez kristalografije. Značajnu ulogu je imala i u posljednjoj pandemiji korona virusa u određivanju strukture samog virusa”, ističe on.

Objavio je do sada osam naučnih radova u časopisima od međunarodnog značaja, a većina njih je bila vezana za temu njegove doktorske disertacije pod nazivom „Sinteza i strukturna karakterizacija novih cezijumskih i kalijumskih silikata sa elementima retkih zemalja” u kojoj je usmeren na dobijanje novih jedinjenja sintetičkim putem i na određivanje kristalnih struktura tih jedinjenja.

“U kristalografiju se najviše investira kroz nauku i naučne projekte, a pošto nauka nije na listi prioriteta zemalja u našem regionu, onda je njen razvoj i značaj ograničen. Trenutni planovi vezani su mi prvenstveno za Srbiju i Rudarsko-geološki fakultet, međutim, problemi finansiranja nauke i naučnih projekata u Srbiji, kao i ugovori na određeno vrijeme, do godinu dana, ograničavaju dugoročnije planove. Ipak, neki pomaci postoje i nadam se da ću nastaviti da se i dalje bavim ovom naučnom oblašću u Srbiji”, rekao je Dabić.

Predrag je dobio nagradu Rudarsko-geološkog fakulteta za najboljeg studenta na master studijama za školsku 2013/2014. godinu sa prosjekom ocjena 10. Tokom svog usavršavanja boravio je u Austriji, NJemačkoj i Švajcarskoj, gdje je sa tamošnjim stručnjacima razmjenjivao iskustva i sticao nova korisna saznanja.

Član je Srpskog kristalografskog i Srpskog geološkog društva.